15/11/2026 10:47:30

Chào mừng kỷ niệm 35 năm ngày Thành lập Công đoàn PETROVIETNAM (16/12/1991-16/12/2026): Công đoàn PETROVIETNAM: Hành trình khởi nguồn và triết lý lấy con người làm cốt lõi

Nhân dịp kỷ niệm 35 năm thành lập Công đoàn Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam – PETROVIETNAM (16/12/1991 – 16/12/2026), ông Nguyễn Đức Tuấn – nguyên Chủ tịch đầu tiên của Công đoàn PETROVIETNAM nhớ lại những ngày đầu tổ chức được thành lập giữa nhiều biến động. Với ông, xây dựng Công đoàn trước hết là tìm cách tập hợp, chăm lo cho người lao động, đồng thời góp phần ổn định và phát triển ngành. Dù làm công việc gì, mục tiêu quan trọng vẫn phải là quan tâm, chăm lo và xây dựng con người.

Tổ chức Công đoàn ra đời từ yêu cầu thực tiễn

Những năm cuối thập niên 1980, đầu thập niên 1990, đất nước bước vào công cuộc đổi mới, bộ máy quản lý và hoạt động sản xuất, kinh doanh được sắp xếp lại. Ngành Dầu khí cũng đứng trước những thay đổi lớn. Việc chuyển chức năng quản lý nhà nước về cơ quan quản lý chuyên ngành, đồng thời tổ chức lại các đơn vị sản xuất, kinh doanh đã tác động trực tiếp đến công việc và đời sống của cán bộ, công nhân viên.

Ông Nguyễn Đức Tuấn – Nguyên Chủ tịch Công đoàn PETROVIETNAM (1993-2003)

Thách thức càng trở nên gay gắt khi triển vọng tìm kiếm, thăm dò dầu khí ở miền Bắc hạn chế hơn so với phía Nam. Một cuộc dịch chuyển lao động quy mô lớn đã diễn ra: hàng ngàn cán bộ, công nhân viên từ miền Bắc phải di chuyển vào miền Nam làm việc trong điều kiện kinh tế bao cấp vô cùng khó khăn. Việc chuyển vùng công tác đặt ra nhiều vấn đề: nhà ở, việc học của con cái, điều kiện sống và những khác biệt về môi trường, khí hậu. Trong khi đó, một số người ở lại chưa được bố trí công việc phù hợp, thu nhập bị ảnh hưởng. Ông Tuấn nhớ lại: “Người đi thì lo lắng, người ở lại cũng hoang mang”.

Trong bối cảnh ấy, người lao động cần một tổ chức để tập hợp, lắng nghe tâm tư và cùng tìm hướng giải quyết những vấn đề phát sinh. Công đoàn có thể trở thành một kênh phối hợp với lãnh đạo Tổng công ty Dầu khí Việt Nam (tiền thân của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam) nhằm ổn định đời sống, tư tưởng của cán bộ, nhân viên, người lao động, đồng thời góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành.

Chủ tịch Tổng LĐLĐVN Nguyễn Văn Tư, Tổng giám đốc Tổng công ty Dầu khí Việt Nam Trương Thiên, Chủ tịch Công đoàn PETROVIETNAM Nguyễn Đức Tuấn cùng các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm tại Lễ ra mắt Công đoàn PETROVIETNAM năm 1992

Nhận nhiệm vụ chỉ đạo xây dựng tổ chức Công đoàn Dầu khí Việt Nam (tiền thân của Công đoàn PETROVIETNAM), ông Nguyễn Đức Tuấn cùng Ban chuẩn bị luôn trăn trở đêm ngày với bốn câu hỏi lớn: Công đoàn cần làm gì, làm như thế nào, ai thực hiện và nguồn lực ở đâu? Tổ chức mới không thể chỉ có tên gọi và bộ máy; Công đoàn cần xác định rõ mục tiêu, vị trí và phương thức hoạt động để trở thành chỗ dựa thiết thực cho người lao động.

Ba mục tiêu đặt nền móng

Từ những trăn trở ban đầu, ông Tuấn cho biết Công đoàn xác định ba mục tiêu: góp phần ổn định và phát triển Tổng công ty Dầu khí Việt Nam; chăm lo đời sống cán bộ, nhân viên, người lao động và xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh từ trên xuống dưới. Trong đó, chăm lo đời sống người lao động là nội dung cốt lõi, xuyên suốt hoạt động Công đoàn.

Ông cho rằng tổ chức Công đoàn phải hiểu rõ vị trí, chức năng và trách nhiệm của mình. Vì vậy, cán bộ Công đoàn cần có kiến thức, phương pháp và bản lĩnh để biết mình cần làm gì, làm như thế nào và phối hợp với các bên ra sao, để người lao động có điểm tựa thật sự vững chắc.

Đội ngũ cán bộ những ngày đầu được tập huấn, bồi dưỡng cấp tốc. Công đoàn mời giảng viên Trường Đại học Công đoàn, cán bộ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và những người có kinh nghiệm từ các công đoàn bạn đến trao đổi. Cùng với việc xây dựng đội ngũ, Công đoàn PETROVIETNAM và lãnh đạo Tổng công ty Dầu khí Việt Nam xây dựng quy chế phối hợp, xác định trách nhiệm của mỗi bên và vị trí của Công đoàn trong hoạt động chung.

Theo ông Tuấn, quy chế phối hợp tạo cơ sở để Công đoàn tham gia vào những vấn đề trực tiếp liên quan đến người lao động. Công đoàn góp ý về bố trí việc làm, tiền lương, nhà ở, đào tạo, an toàn và bảo hộ lao động; đồng thời phối hợp với lãnh đạo và các tổ chức đoàn thể trong những nhiệm vụ chung. Ông ví Công đoàn và chính quyền như “hai người cùng kéo một cỗ xe”, cùng hướng tới sự ổn định và phát triển của Tổng công ty.

Chăm lo từ những vấn đề thiết thân

Trong ký ức của ông Nguyễn Đức Tuấn, hoạt động Công đoàn bắt đầu từ những vấn đề cụ thể người lao động cần giải quyết. Khi các đơn vị được sắp xếp lại, Công đoàn PETROVIETNAM tham gia bố trí lao động, tìm vị trí phù hợp cho người ở lại hoặc chuyển tới cơ sở mới. Với những gia đình thay đổi nơi công tác, việc làm, nhà ở và điều kiện học tập của con cái đều là những vấn đề cần được quan tâm. Đồng thời, tham gia Hội đồng Lương, Hội đồng Đào tạo, công tác cán bộ, an toàn và bảo hộ lao động.

Giai đoạn đầu mới thành lập, Công đoàn PETROVIETNAM còn tham gia quản lý các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế của ngành để chi trả cho người lao động khi ốm đau, trước khi các chế độ này chuyển sang hệ thống bảo hiểm của Nhà nước. Một sáng kiến được ông nhắc đến là thành lập Ban Liên lạc Hưu trí Dầu khí để kết nối những người đã gắn bó, cống hiến cho ngành.

Cùng với đó, Công đoàn PETROVIETNAM phối hợp với lãnh đạo Tổng công ty Dầu khí Việt Nam thành lập Quỹ Tương trợ Dầu khí, kêu gọi mỗi người lao động đóng góp 1 ngày lương/năm, nhằm hỗ trợ, giúp đỡ kịp thời những đoàn viên, người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn.

Hội nghị Ban Chấp hành lâm thời Công đoàn PETROVIETNAM

Bên cạnh chăm lo đời sống vật chất, Công đoàn PETROVIETNAM tổ chức giao lưu giữa các đơn vị từ Bắc vào Nam, cùng các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao và kết nối với địa phương. Trong bối cảnh người lao động làm việc phân tán, những hoạt động này giúp họ gắn kết hơn. Ông nhớ rằng người lao động còn xem Công đoàn như một “phòng luật sư” để tìm kiếm cơ sở bảo vệ quyền lợi chính đáng.

Khi chia sẻ về lý do gắn bó với ngành Dầu khí và công tác Công đoàn, ông Tuấn nhắc đến những trải nghiệm qua nhiều vị trí công tác. Từ tham gia phong trào công nhân viên chức ở cơ sở, gắn bó với những người lao động làm việc trong điều kiện gian khó, đến khi chuyển sang công tác tổ chức nhân sự, đào tạo rồi hoạt động Công đoàn, ông luôn hướng sự quan tâm tới con người và đời sống người lao động.

“Dù làm gì, mục tiêu cuối cùng vẫn là chăm lo, quan tâm và xây dựng con người. Bởi sự phát triển của con người là chung nhất và đầy đủ nhất trong tất cả các sự phát triển” – Ông Nguyễn Đức Tuấn nhấn mạnh.

Một điều nữa ông Tuấn trân trọng là sự tiếp nối giữa các thế hệ người PETROVIETNAM: người đi trước hướng dẫn, dìu dắt và chăm lo để người đi sau có điều kiện phát triển. Theo ông, ngành Dầu khí có được thành quả hôm nay là nhờ những người luôn trăn trở với sự nghiệp chung và quan tâm đến thế hệ kế tiếp.

Tiếp nối bằng tri thức và sự gắn bó

Gửi gắm tới các thế hệ cán bộ Công đoàn hôm nay, ông Tuấn mong tổ chức Công đoàn luôn bắt nhịp với những thay đổi của xã hội, thường xuyên cập nhật kiến thức và nâng cao năng lực. Theo ông, cán bộ Công đoàn cần có hiểu biết, nhận thức và tư duy đủ sâu để dẫn dắt, đại diện và đồng hành với người lao động trong bối cảnh mới.

Lời nhắn ấy tiếp nối tinh thần đã đặt nền móng cho Công đoàn PETROVIETNAM: tổ chức phải vững mạnh, cán bộ phải hiểu việc, hoạt động phải gắn với nhu cầu thực tế của người lao động. Sau 35 năm, phương thức hoạt động có thể đổi mới, nhưng trách nhiệm lắng nghe, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng, kết nối người lao động vẫn là nhiệm vụ cốt lõi của Công đoàn.

Với ông Nguyễn Đức Tuấn, điều khiến ông gắn bó với ngành không chỉ là một công việc, mà là hành trình sống, làm việc và góp sức cho sự phát triển chung. Còn với Công đoàn, giá trị bền vững là tập hợp được người lao động, lắng nghe họ và tạo thêm điểm tựa để họ yên tâm cống hiến. Đó cũng là cách các thế hệ đoàn viên hôm nay tiếp nối chặng đường 35 năm, cùng góp sức xây dựng Công đoàn PETROVIETNAM ngày càng phát triển.

***

Nói về cơ duyên trở thành Chủ tịch Công đoàn PETROVIETNAM đầu tiên, ông Nguyễn Đức Tuấn chia sẻ rằng đây là một bước rẽ tự nhiên nhưng đầy trách nhiệm. Xuất thân là cán bộ kỹ thuật, từng làm Lãnh đạo Đoàn thăm dò khai thác, rồi làm Phó Vụ trưởng Vụ Lao động Tiền lương và Vụ Tổ chức Cán bộ Tổng cục Dầu khí từ năm 1981, ông được giao nhiệm vụ Trưởng ban chuẩn bị thành lập Công đoàn.

Khi công tác chuẩn bị hoàn tất, trong cuộc họp giữa lãnh đạo Tổng công ty Dầu khí Việt Nam và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, trước yêu cầu cấp bách phải có người đứng đầu Công đoàn PETROVIETNAM, đồng chí Trương Thiên – Tổng giám đốc Tổng công ty đã chỉ định ông Nguyễn Đức Tuấn: “Thôi cậu làm đi. Giờ trong tình hình cấp bách này cậu phải kiêm nhiệm thôi”.

Từ chỗ kiêm nhiệm giữa công tác tổ chức cán bộ và công đoàn, bằng sự dấn thân và tín nhiệm của đoàn viên, ông đã chuyển sang làm Chủ tịch Công đoàn chuyên trách, chính thức đặt những nền móng vững chắc cho Công đoàn PETROVIETNAM.

Tác giả: Trà My

Biên tập & đăng tải: Thu Hà – Trà My