Từ lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đại hội Công đoàn toàn quốc lần thứ II ngày 27.2.1961, tổ chức Công đoàn hôm nay càng có thêm trách nhiệm khơi dậy tinh thần làm chủ, sáng tạo và cống hiến của người lao động.
Người lao động là chủ nước nhà
Trong bài nói chuyện tại Đại hội Công đoàn toàn quốc lần thứ II, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt ra một vấn đề có ý nghĩa căn cốt: Người lao động phải nhận thức rõ mình là “người chủ nước nhà”. Bác nói: “Suốt bao nǎm trường, Đảng ta cùng quân và dân ta đã anh dũng hy sinh chiến đấu, đánh đổ thực dân, phong kiến, để giành lại cho nhân dân lao động cái quyền làm chủ nước nhà. Vậy ngày nay tất cả những người lao động – lao động chân tay và lao động trí óc – đều phải nhận thật rõ: Mình là người chủ nước nhà.
Đã có quyền hạn làm chủ, thì phải làm trọn nghĩa vụ của người chủ. Nghĩa vụ đó là: Cần kiệm xây dựng nước nhà, xây dựng chủ nghĩa xã hội, nhằm mục đích không ngừng nâng cao đời sống vật chất và vǎn hóa của nhân dân, trước hết là nhân dân lao động”.
Lời dạy ấy, sau hơn sáu thập kỷ, vẫn vẹn nguyên giá trị thời sự, nhất là trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động.
Tinh thần ấy đặt nền móng cho quan hệ lao động tiến bộ: Người lao động không đứng bên lề sự phát triển của doanh nghiệp, của cơ quan, đơn vị mà phải được tham gia, được cống hiến, được thụ hưởng và được tôn trọng.
Thực hành tiết kiệm, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật là yêu nước
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng thẳng thắn nhìn nhận: “Một số khá đông cán bộ và công nhân chưa thật thấm nhuần tinh thần cần kiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội, chưa làm tròn nghĩa vụ của người chủ xí nghiệp, người chủ nước nhà. Do đó mà tổ chức thiếu khoa học, kỷ luật lao động lỏng lẻo, kém ý thức bảo vệ an toàn lao động và bảo vệ của công, thiếu tinh thần trách nhiệm v.v… Đó là mấy khuyết điểm mà Công đoàn phải quyết tâm khắc phục cho kỳ được”.
Nhìn từ thực tiễn hôm nay, tiết kiệm không chỉ là giảm chi phí hành chính hay cắt bớt những khoản chi không cần thiết. Trong lao động sản xuất, tiết kiệm là sử dụng hiệu quả từng giờ công, từng kilowatt điện, từng mét vải, từng linh kiện, từng giọt nước, từng tấn nguyên liệu. Trong quản trị doanh nghiệp, tiết kiệm là tối ưu quy trình, giảm hàng lỗi, hạn chế tồn kho, giảm lãng phí trong vận hành. Trong khu vực công, tiết kiệm là cải cách thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý công việc, giảm phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.
Vai trò của Công đoàn trong thực hành tiết kiệm vì thế rất quan trọng. Công đoàn cần tuyên truyền để người lao động hiểu tiết kiệm không phải là thắt chặt quyền lợi chính đáng, mà là chống lãng phí, chống làm ẩu, chống tùy tiện, chống sử dụng kém hiệu quả nguồn lực chung. Đồng thời, Công đoàn phải giám sát để việc tiết kiệm không trở thành lý do cắt giảm an toàn lao động, bữa ăn ca, phúc lợi hoặc các quyền lợi hợp pháp của người lao động.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh phát minh, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật là vấn đề quan trọng. Người đánh giá đại đa số công nhân Việt Nam cần cù, thông minh, có nhiều sáng kiến hay; nếu Công đoàn biết khuyến khích, áp dụng, cải tiến và phổ biến rộng rãi thì năng suất lao động sẽ nâng cao không ngừng.
Thực tế những năm qua cho thấy phong trào “Lao động giỏi, Lao động sáng tạo” đã trở thành một trong những phong trào nòng cốt của tổ chức Công đoàn. Nhiều địa phương, ngành, doanh nghiệp đã cụ thể hóa phong trào bằng các chương trình sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất, xây dựng môi trường làm việc an toàn, xanh, sạch, đẹp. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng xác định các phong trào thi đua phải gắn với học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, trong đó có “Lao động giỏi, Lao động sáng tạo” và “Xanh, sạch, đẹp, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động”.
Đáng chú ý, chương trình “1 triệu sáng kiến” do tổ chức Công đoàn triển khai đã cho thấy sức sáng tạo rất lớn trong công nhân, viên chức, lao động. Theo thông tin từ Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, chương trình đã ghi nhận hơn 2,4 triệu sáng kiến, với tổng giá trị làm lợi ước tính hơn 33.000 tỉ đồng. Đây không chỉ là những con số về kinh tế, mà còn là minh chứng cho trí tuệ, bản lĩnh, tinh thần vượt khó của người lao động Việt Nam trong giai đoạn nhiều biến động.
Biến lời dạy ấy thành việc làm thiết thực
Trong bài nói chuyện năm 1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn cán bộ công đoàn phải thực hiện “bốn cùng” với công nhân. Đây là quan điểm rất toàn diện: Công đoàn vừa vận động thi đua sản xuất, vừa chăm lo, bảo vệ, bồi dưỡng và nâng cao năng lực cho người lao động.
Dự thảo Báo cáo của Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (khóa XIII) tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, nhiệm kỳ 2026-2031 nhấn mạnh mục tiêu: “Tập trung phát triển đoàn viên, hoàn thiện mô hình tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động; thực hiện tốt vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động; thúc đẩy thực hiện dân chủ tại nơi làm việc; tuyên truyền, vận động người lao động đổi mới sáng tạo, tiên phong ứng dụng khoa học – công nghệ, xây dựng lực lượng sản xuất mới, nâng cao năng suất lao động, góp phần xây dựng đất nước hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc”.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra với tổ chức Công đoàn càng lớn. Công đoàn phải làm tốt hơn vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người lao động; đồng thời khơi dậy tinh thần yêu nước trong lao động sản xuất. Yêu nước hôm nay không chỉ thể hiện ở những thời khắc lớn lao, mà còn trong từng sản phẩm đạt chuẩn, từng ca làm an toàn, từng sáng kiến tiết kiệm, từng dây chuyền được cải tiến, từng người lao động không ngừng học hỏi để làm việc tốt hơn.
Lời Bác dạy đến nay vẫn luôn là ngọn lửa soi đường cho phong trào công nhân và hoạt động Công đoàn. Khi tổ chức Công đoàn biết biến lời dạy ấy thành việc làm thiết thực ở cơ sở, mỗi đoàn viên, người lao động sẽ thấy rõ hơn vai trò của mình trong sự phát triển của doanh nghiệp, của ngành, của địa phương và của đất nước. Và chính từ những bàn tay lao động, từ tinh thần tiết kiệm, từ khát vọng sáng tạo ấy, sức mạnh Việt Nam trong kỷ nguyên mới sẽ được bồi đắp vững chắc hơn mỗi ngày.
laodong.vn
